Toerisme Voorkempen | Kerkstraat 24, 2970 's-Gravenwezel | open alle werkdagen van 9.00u - 12.00u | 03 685 34 21 | toerisme@voorkempen.be | BE60 9795 4695 0770

Onze regio

De Voorkempen situeert zich ten oosten van Antwerpen. De uiterste grens bevindt zich maximum 20 km van deze grootstad, met haar wereldhaven en belangrijkste diamantcentrum van de wereld en een belangrijk geschiedkundig bouwpatrimonium.

In de 16de eeuw reeds, toen Antwerpen nog meer dan nu een wereldstad was, had de Voorkempen een belangrijke functie voor de welstellende heren die toen de Antwerpse handel en ambachten leidden. In de bosrijke omgeving, met haar landelijke rust en schoonheid bouwden zij hun buitenverblijven, destijds " Huysen van Playsantie" genoemd. Thans vinden we er nog vele van deze kastelen terug. 

De dorpen in de Voorkempen: Schilde, Schoten, 's-Gravenwezel en Wijnegem groeiden van kleine nederzettingen rond de 9de en 10de eeuw tot dichtbevolkte gemeenten nu. Het grootste gedeelte van de oppervlakte bleef tot na de tweede wereldoorlog bos- en landbouwgebied. 

Voor de toerist is het nu aangenaam fietsen of wandelen op fraaie wegen waarlangs alle zijden prachtige villa's met hun mooie tuinen te bewonderen zijn.

Schilde

In 1106 behoorde Schilde tot het hertogdom Brabant. Tussen 1395 en 1953 speelde de familie van de Werve een grote rol in de geschiedenis. De laatste baron, Henri van de Werve van Schilde, die vele jaren burgemeester van Schilde was, overleed in 1924. Na de dood van het laatste familielid in 1953, werd het kasteel door de erfgenamen verkocht en afgebroken tot op de grondvesten. Het gemeentebestuur kocht het 42 ha grote park rond het kasteel.

De St-Guibertuskerk werd regelmatig vergroot en vernieuwd tot een prachtig gebouw met spitse toren dat in 1914 totaal werd vernield door oorlogsgeweld. De kerk werd heropgebouwd in de huidige vorm. Later werd de parochie gesplitst. In 1951 werd een nieuwe kerk bijgebouwd in Schilde-Bergen.
Schilde was tot na W.O.-II een dun bevolkte arme gemeente. De oppervlakte van 2.094 ha bestond voornamelijk uit mastbossen, heide en magere landbouwgrond. Nadien begon de grote bevolkingstoename door de villabebouwing in de grote verkavelingen en werd Schilde een grote welvarende gemeente.

De vereniging voor Milieu-educatie van de provincie Antwerpen - afdeling Schilde richt geleide wandelingen door natuurgidsen in aan het Schildehof, Dodoenstuin, Anti-tankkanaal, omgeving Groot-Kasteel ('s-Gravenwezel).
info: tel 03/383.05.69

Schilde bezit nog mooie, rustige wandelgebieden, zoals het hogervermelde domein Schildehof, de weide- en boslandschappen langs de Kleine Beek en tussen Spreeuwenberg en Halle, de omgeving van het Moer en de Couwenberghoeve en het gebied tussen St-Job-in-'t-Goor, Brecht, Westmalle en St-Antonius.

Schoten

De Voorkempense gemeente Schoten, uitgegroeid van een landelijk dorp tot een dichtbevolkte gemeente, palend aan de grootstad Antwerpen, beschikt samen met de aanpalende gemeenten Schilde, 's-Gravenwezel en Wijnegem nog over een uitgebreid natuurpatrimonium.

Reeds van in de middeleeuwen oefende deze regio, vol landelijke schoonheid, bosareaal en rust, een bijzondere aantrekkingskracht uit op de stedeling. Talrijke "Huysen Van Playsantie" zijn zovele getuigenissen van de welvaart en voorspoed van rustzoekende, rijke Antwerpse poorters.

Schoten, één van de oudste woongebieden van de provincie Antwerpen en met een rijk historisch verleden, werd voor het eerst vermeld als "Scota in pago Riensis" in een cijnsrol van 868 in de abdij van Lobbes. De verklaring van de oorspronkelijke benaming " Scota" is moeilijk te achterhalen. Zeker is zij van Frankische oorsprong, duidend op een beboste hoek zandgrond uitspringend in een moerassig terrein.

In de 19de eeuw en begin 20ste eeuw werd het een belangrijke Antwerpse gemeente. Door de industriële revolutie tussen W.O.-I en II kwamen er belangrijke villaverkavelingen. Thans telt Schoten meer dan 30.000 inwoners.

Door het provinciebestuur werd Schoten de titel "Bloemengemeente" toegekend.

De gemeente is ook buiten de grenzen bekend voor zijn Wereldfestival van Folkore, nu herdoopt tot "Hello!Schoten",  dat jaarlijks tijdens de eerste helft van juli plaatsvindt in het park van het Kasteel van Schoten. Het festival draagt sinds 1977 de titel van "Ambassadeur van Vlaanderen".

's-Gravenwezel

's-Gravenwezel wordt wel eens de "Parel van de Voorkempen" genoemd. In 1229 was 's-Gravenwezel een heerlijkheid in het marktgraafschap Antwerpen dat deel uitmaakte van het oude hertogdom Brabant. Het hoorde toe aan de heren van Wesele.

In 1292 schreef men Wesele, in 1318 Wezel, in 1452 Sgrevenwesele. In de tijd van Rubens kozen rijke Antwerpenaren deze plek uit voor hun vele hoven van plaisance om zich te wijden aan de jacht en andere vermakelijkheden. De Antwerpse adel wist toen al waar het goed  en aangenaam was.

Het Groot Kasteel of "Het Hof" is niet weg te denken uit de geschiedenis van het dorp. Het heeft de eeuwen getrotseerd en prijkt nog steeds in ons landschap. Het dorp behield vele jaren zijn landelijke rust. In 1910 telde 's-Gravenwezel 835 inwoners.1950-1960 was de periode van de grote verkavelingen en de gemeente werd wijd opengezet voor de massale inwijking van de stedelingen. In het jaar van het dorp is 's-Gravenwezel opgegaan in een fusie met Schilde.

's-Gravenwezel telt nu meer dan 5.000 inwoners. Heden ten dage is het, samen met de andere Voorkempense gemeenten, de groene long van de grootstad.

Wijnegem

Archeologische opgravingen in de gemeente tonen aan dat het grondgebied van Wijnegem vanaf het Midden-Jongsteentijdperk (800 tot 2000 jaar voor Christus) bewoond was. 

Ook uit het Brons-, het Ijzertijdperk en de Romeinse tijd werden voorwerpen gevonden. De oudste ontdekte sporen van gebouwen zijn van de Romeinse tijd en dateren uit de 2de - 3de eeuw na Christus. De bewoners kenden een zekere luxe. Getuigen daarvan zijn o.a. bronzen armbanden en scherven van rood glanzend luxueus aardewerk. 

Een muntschat van een veertigtal munten met afbeeldingen van diverse Romeinse keizers, toont aan dat de Romeinse bewoning eindigde rond 255 na Christus.

In 1161 verkreeg de abdij van Tongerlo, bij schenking door Nicolaas, bisschop van Kamerijk, het patronaat over de parochie van Wijnegem, destijds Winnegem. In het midden van de 16de eeuw wordt Wijnegem een zelfstandige parochie maar tot 1800 behoudt de abt van Tongerlo het benoemingsrecht van de pastoors.

Vanaf de 15de eeuw tot 1919 was Wijnegem een bekend en druk bezocht bedevaartsoord, waar O.L.Vrouw van de Bloeiende Wijnstok of O.L.Vrouw van Wijnegem vereerd. Op wereldlijk vlak was de heerlijkheid Wijnegem in handen van de Hertog van Brabant. De Heren van Wijnegem waren o.a. Geeraert Sterck, Jan Vleminck en de families de Haudion en Don Roy. 

Een beperkte industriële ontwikkeling, die omstreeks de eeuwwisseling op gang kwam, vond hier een voedingsbodem. Vandaag is Wijnegem een belangrijk industrieel en commercieel centrum met een nog enigszins landelijk karakter.